|
M/S "Wilhelm Gustloff" według propagandowych założeń, miał być ochrzczony jako M/S "Adolf Hitler". Jednak wódz III Rzeszy miał inny plan....

logo NSDAP Ojcem i pomysłodawcą budowy pierwszego na świecie statku wycieczkowego przeznaczonego specjalnie dla członków NSDAP i DAF w III Rzeszy, był dr Robert Ley.  dr Robert Ley  dr Ley w cieniu swego wodza Po dojściu Hitlera do władzy, to właśnie R. Ley rozwiązał wszystkie związki i organizacje robotnicze działające w Niemczech . Liczyły one, w chwili przejęcia, prawie 7 mln związkowców. Po zajęciu związkowego majątku, powołał w ich miejsce organizację Deutsche Arbeitsfront, czyli Niemiecki Front Pracy i sam stanął na jego czele. Związana z Niemieckim Frontem Pracy Kraft durch Freude (KdF) - "Siła przez Radość" organizacja (powstała 27 XI 1933 r.) miała na celu - zapewnienie robotnikom i innym pracownikom oraz członkom partii NSDAP odpoczynku w tzw. formie niesprzecznej z wymogami reżimu. 
logo KdF Od 18 czerwca 1934 r. KdF rozpoczęła realizację programu robotniczych rejsów turystycznych na wody fiordów norweskich. W pierwszym okresie działalności czarterowano do tego celu dwie jednostki pasażerskie: „Monte Olivia" i „Dresden". Jednak prężnie rozwijająca się organizacja Kraft durch Freude już wkrótce powiększyła swoją flotę o kolejne wyczarterowane jednostki: „St. Louis", „Oceana", „Der Deutsche" i „Sierra Cordoba". Rozbudowa floty KdF umożliwiła zabranie na morskie wakacje w 1934 roku ok. 80 000 robotników, a w roku następnym liczba ta wzrosła do 135 000 urlopowiczów. 
plakat reklamujący flotę KdF Taka forma wypoczynku cieszyła się w Niemczech bardzo dużą popularnością. Za ok. 40 marek niemieckich RM , czyli ok. 1/3 - ¼ ceny przeciętnego tego typu ówczesnego wyjazdu urlopowego, znakomicie można było się bawić i wypoczywać.  
plakaty reklamujące rejsy na statkach floty KdF Sukces jakim był dynamiczny rozwój Niemieckiego Frontu Pracy i Kraft durch Freude spowodował wzrost jego wpływów w III Rzeszy. W rezultacie czego, pojawił się projekt budowy nowych jednostek pasażerskich całkowicie finansowanych przez rząd niemiecki. Specjalnie dla KdF zbudowano pierwszy taki statek, którym był właśnie M/S „Wilhelm Gustloff". 22 stycznia 1936 r., składając zamówienie na jego budowę, planowano propagandowo ochrzcić go imieniem „Adolf Hitler", lecz führer III Rzeszy miał inne plany i nie wyraził na to zgody. Zaproponował nazwanie statku imieniem „męczennika" III Rzeszy, szwajcarskiego przywódcy NSDAP – Wilhelma Gustloffa, zastrzelonego 4 lutego 1936 r. przez młodego żydowskiego studenta, Davida Frankfurtera. Pomysł ten zrodził się już podczas pogrzebu Gustloffa, gdy towarzyszył wdowie po nim - Hedwig Gustloff, która przed rokiem 1923 była jego osobistą sekretarką. W ten sposób Führer postanowił wykorzystać mocne poruszenie opinii publicznej zabójstwem partyjnego przywódcy NSDAP, kreując go zarazem na męczennika za sprawę walki z żydowskim spiskiem.
Landesgruppenleiter Wilhelm Gustloff (1895 - 1936) Sam Wilhelm Gustloff był typem wiernego działacza partii NSDAP. Urodził się w 1895 r. pracował jako bankowiec w Schwerinie. W 1917 r., ze względów zdrowotnych przeniósł się na stałe do Davos w Szwajcarii. Powoli piął się po szczeblach partyjnej kariery. Najpierw jako lokalny aparatczyk, potem już działacz krajowy był głosicielem i orędownikiem nowego ładu. Stępkę pod statek mający swoim ogromem sławić NSDAP położono 4 sierpnia 1936 r. w największej niemieckiej stoczni Blohm & Voss w Hamburgu. 
statek wycieczkowy nr budowy 511 w stoczni w Hamburgu Na budowę „Wilhelma Gustloffa" przeznaczono ogromną kwotę 25 mln RM.(co stanowiło równowartość dwóch nowoczesnych statków wojennych klasy niszczyciel). 
Zwodowano go uroczycie 5 maja 1937 r., a matką chrzestną była wdowa po zastrzelonym Wilhelmie Gustloffie – Hedwig Gustloff. Podczas uroczystości obecni byli wszyscy dostojnicy III Rzeszy z Adolfem Hitlerem na czele. 
to Hitler był najważniejszą osobą podczas wodowania na zdjęciu w towarzystwie Roberta Leya Uroczystą mowę wygłosił dr Robert Ley, który powiedział: (...) chrzcimy ten statek imieniem człowieka, który poległ za III Rzeszę (...)". Zwodowanie „Wilhelma Gustloffa" obserwowało bezpośrednio tylko wybranych 10 tys. Osób, osobiście zaproszonych przez Roberta Leya. blisko 50 000 osób ze specjalnych do tego celu przygotowanych trybun. Sama relacja z wodowania statku, była szeroko prezentowana we wszystkich kronikach filmowych. 
uroczystości wodowania m/s "Wilhelm Gustloff" „Wilhelm Gustloff" z założenia był bardzo nowoczesnym statkiem pasażerskim, o wyporności 25 484 BRT. Jego długość wynosiła 208,5 m; szerokość 23,5 m; największa wysokość od kilu do topu masztu – 53 m. Zanurzenie dziobu miało 8 m, a rufy 7 m. Dwie śruby „Gustloffa" były napędzane przez cztery dwusuwowe, ośmiocylindrowe silniki dieslowskie M.A.N. Ich łączna moc wynosiła 9500 KM. Pozwalało to na utrzymywanie prędkości rejsowej na poziomie 15,5 węzła. Prąd na statku produkowało pięć agregatów diesla, sześciocylindrowych, czterosuwowych, również marki M.A.N. Nazwa statku | Wilhelm Gustloff, Lazarettshifft”D” | Stoczniowy numer budowy | 511 | Typ | Motorowiec/Wycieczkowiec (Bezklasowiec) | Położenie stępki | 04.08.1936 | Wodowanie | 05.05.1937 | Wejście do służby | 16.03.1938 | Stocznia | Blohm & Voss, Hamburg | Armator | Deutsche Arbeitsfront | Wyporność | 25 484 BRT | Długość całkowita | 208,55m | Szerokość | 23,59m | Wysokość burty/zanurzenie | 13,08m/6,50m | Wysokość od stępki po top masztu | 53,20m | Napęd | 4 silniki Diesla 8-Cyl (MAN-B&V) | Śruby ilość/ średnica | 2/5,5m | Moc | 9500 KM | Prędkość maksymalna | 15,5 w | Zasięg przy 15 węzłach | 12 000 Mm | Załoga | 426 |
Statek posiadał podwójne dno i nowoczesny system grodzi, który zwiększał jego bierne bezpieczeństwo. W maszynowni jednocześnie pełniło wachtę czterdziestu członków załogi. 
Część hotelowa „Wilhelma Gustloffa" składała się z 221 kabin dwuosobowych i 239 czteroosobowych, a na pokładzie „B" mieścię się superluksusowy apartament przeznaczony dla Adolfa Hitlera. Podczas jednego rejsu na „Gustloffie" mogło popłynąć 1465 pasażerów, przy załodze złożonej z 417 osób. W niektórych kabinach były łazienki i radioodbiorniki. Do założenia instalacji elektrycznej zużyto 75 km przewodów elektrycznych. Parametry te stawiały go na 32 miejscu pod względem wielkości statków pasażerskich świata. Pod względem sylwetki i nowoczesności – jak przyznają do dziś specjaliści – była to konstrukcja bardzo udana. 

Wilhelm Gustloff" nie był, z założenia projektantów i zleceniodawcy (KdF), statkiem luksusowym. Posiadał jednak sale taneczne i koncertowe (na pokładzie nazwanym „dolną promenadą", było łącznie 5 dużych sal różnego przeznaczenia). Sala teatralna mogła pomieścić 210 osób, a koncertowa nawet 240. Na jednym z dolnych pokładów znajdował się duży basen. 
widok na basen 
taras widokowy z pancernymi szybami Na „Gustloffie" było łącznie 10 pokładów. Najniższy zajmowały: maszynownia, trzy pomieszczenia kontrolne, a także kuchnia wraz z chłodniami i spiżarniami. Wyższy pokład – „E" – zajmowały ładownie i magazyny żywnościowe, maszynownia pomocnicza, a także basen i kilka pomieszczeń załogi na dziobie. 
Następny pokład – „D" – przeznaczony był, praktycznie w całości na kabiny dla załogi. Pasażerowie mieszkali na pokładach: „C" (Schattendeck), „B" i „A". Kilkanaście kabin mieściło się także na pokładzie nazywanym „Górną Promenadą". Miejsca w kabinach zależały od zasług partyjnych. Najbardziej prestiżowe i zarazem najwygodniejsze były kabiny położone najwyżej. Standard obniżał się wraz z kondygnacją. Dwukabinowy apartament Adolfa Hitlera, z którego nigdy nie skorzystał, znajdował się na pokładzie „B". 
15 marca 1938 r., M/S „Wilhelm Gustloff" wszedł do służby KdF. Cały kadłub był śnieżnobiały, a na kominie widniało logo armatora – swastyka stylizowana na śrubę okrętową. 

_________________________________________________ 
_________________________________________________ 
15 marzec 1938 roku – 31 sierpnia 1939 r. - 15.03.1938 r. – po uprzednim rejsie próbnym po morzu Północnym Wilhelm Gustloff wszedł do służby. - 23.03.1938 r. – trzydniowy dziewiczy rejs po morzu północnym z 1000 młodych członków austriackiego NSDAP, 300 dziewcząt zrzeszonych w Związku Niemieckich Dziewcząt (Bund deutscher Mädel) oraz 165 dziennikarzy relacjonujących przebieg rejsu i piękno statku w całej niemieckiej prasie. 
kierunek - wyspa Madera - 3.04.1938 r. podczas drugiego rejsu do cieśniny Dover załoga m/s Wilhelm Gustloff w ciężkich warunkach, podczas sztormowej pogody, ratuje całą 19 osobową załogę tonącego angielskiego węglowca „Pegaway”. Relacja o tym wydarzeniu obiegła prasę niemiecką i zagraniczną. 
wybrzeże w Hamburgu - Pierwsza po?owa 1938 r. to głównie podróże na portugalską Madrę, letnie rejsy do fiordów Norwegii. 
bilet na rejs na Maderę 
"bezklasowiec" w pełnej krasie - Jesień, to rejsy po morzu śródziemnym na trasie Genua – Wenecja. 
"Gustloff" podczas jednego z rejsów - Po przezimowaniu w Genui w połowie marca 1939 r. wpłynął do portu w Hamburgu, biorąc udział w wodowaniu drugiego z serii wycieczkowców floty KdF m/s „Robert Ley”. - 16.05.1939 r. wraz z siedmioma innymi statkami wycieczkowymi, bierze udział w przetransportowaniu z hiszpańskiego portu Vigo, powracającego z wojny domowej, legendarnego Legionu Condor. W dniu 30 maja 1939 roku zostaje przywitany w porcie w Hamburgu przez samego feldmarszałka H.Göringa. - Latem roku 1939 r. m/s „Wilhelm Gustloff” w dalszym ciągu pływa na trasie popularnych rejsów wycieczkowych do norweskich fiordów. 
Program dzienny rejsu z menu - Na przełomie lipca i sierpnia 1939 roku na dwa tygodnie m/s „Wilhelm Gustloff” wraz z 1000 gimnastyków na pokładzie biorą udział w Sztokholmie w tzw. „Pokojowych pokazach gimnastycznych”. - 6 sierpnia 1939 roku powraca do Hamburga ponownie realizuje program krótkich rejsów wycieczkowych do Norwegii. 
M/S "Wilhelm Gustloff" w macierzystym porcie - W nocy z 25 na 26 sierpnia kapitan statku Bertram otrzymuje zaszyfrowany tekst wzywający w myśl rozkazu „QWA 7” do przerwania rejsu i, nie budządz podejrzeń, pilnego powrotu do macierzystego portu. - Na cztery dni przed rozpoczęciem II Wojny Światowej, cumuje przy nabrzeu w Hamburgu, kończąc swoją cywilną karierę jako statek wycieczkowy. W trakcie niespełna półtorarocznej służby, m/s „Wilhelm Gustloff” wykonał 44 rejsy wycieczkowe, przewożąc na swoim pokładzie ok. 65.000 urlopowiczów. 
1 września 1939 – 30 styczeń 1945 roku. - 1 września 1939 roku oficjalnie zostaje wcielony do floty III Rzeszy. M/s „Wilhelm Gustloff" miał pełnić w Kriegsmarine rolę statku pomocniczego i najpierw stacjonował w Hamburgu. 22 września 1939 r., naczelne dowództwo marynarki III Rzeszy zadecydowało o przekwalifikowaniu tej jednostki na statek szpitalny. „Wilhelm Gustloff" zmienił nazwę na „Lazarettschiff D". Jego kadłub został oznakowany zgodnie z wymogami prawa międzynarodowego, określającego wygląd statków szpitalnych. Na białych burtach pojawił się, biegnący od dziobu do rufy zielony pas, a na kominie namalowano znak Czerwonego Krzyża. Od tej chwili ponad 1000 miejsc wycieczkowych zamieniono na 500 łóżek szpitalnych. A wycieczkowy wystrój pomieszczeń statku zamieniono na gabinety i sale operacyjne. Część pomieszczeń przebudowano na potrzeby personelu medycznego. 
M/S „Wilhelm Gustloff" jako „Lazarettschiff D" 
M/S „Wilhelm Gustloff" jako „Lazarettschiff D" 
M/S „Wilhelm Gustloff" jako „Lazarettschiff D" - 27 września 1939 roku „Lazarettschiff D" wypłynął na Morze Bałtyckie i dobił do portu w Gdańsku. Pierwszymi rannymi, jakich podjął na pokład w Gdańsku – Nowym Porcie było 585 polskich żołnierzy oraz grupa ponad dziesięciu niemieckich marynarzy z załogi zatopionego trałowca „M 85” Zostali oni przewiezieni do obozów jenieckich w Rendsburgu nad Kanałem Kilońskim. 
M/S"Wilhelm Gustloff" z siostrzanym M/S "Robert Ley" 
M/S"Wilhelm Gustloff" z siostrzanym M/S "Robert Ley" - Do kwietnia 1940 roku przebywa w porcie w Hamburgu. - Od kwietnia do maja 1940 roku pełnił służbę jako okręt szpitalny, obsługując rannych żołnierzy i marynarzy z portów w Danii i Norwegii. - Po braku widoków na rozpoczęcie operacji „Lew Morski”, czyli inwazji na Wielką Brytanię, w dowództwie Kriegsmarine zapadła decyzja o zmianie jego roli w operacjach wojennych. Po przybyciu do portu w Gdyni, przemianowanej na Gotenhafen, 21 listopada 1940 r. „Wilhelm Gustloff", zakończył służbę jako statek szpitalny – „Lazarettschiff D". Od następnego dnia do października 1944 roku, rozpoczęła się jego „koszarowa kariera". Służył bowiem jako pływające koszary dla II Oddziału 2 Dywizjonu Szkolnego Okrętów Podwodnych (Kriegsmarine Wohnschiff – 2. Unterseeboots-Lehrdivision). W takim charakterze pełnił służbę niezmiennie do 1945 r. Określano go nazwą Beischiff II 2 ULD (czyli okręt towarzyszący 2 Dywizjonu Szkolnego Okrętów Podwodnych). 
pływające koszary - Gdynia Oksywie - W międzyczasie w marcu 1943 r. na pokładzie „Wilhelma Gustloffa" odbyła się wizytacja samego Karla Dönitza – głównodowodzącego floty wojennej III Rzeszy. W czasie nalotu na Gdynię dokonanego przez alianckie bombowce z 8 amerykańskiej floty powietrznej 9 października 1943 roku „Wilhelm Gustloff" znalazł się wśród jednostek uszkodzonych. Podczas nalotu uszkodzona została ściana zewnętrzna prawej burty. Statek został odholowany do suchego doku, gdzie przeprowadzono jego remont, a przy okazji przemalowano w barwy maskujące. Po naprawie statek odbył próbny rejs po Zatoce Gdańskiej. 
remont w doku po nalocie na Gdynię 9 października 1943r. koniec części pierwszej 
Zobacz wszystkie części historii M/S Wilhelm Gustloff część pierwsza - projekt budowy część druga - wróg u bram część trzecia - S-13 poluje część czwarta - ostatni rejs - wyjście z portu część czwarta - ostatni rejs - atak część czwarta - ostatni rejs - agonia część piąta - wrak 1945 - 1989 część piąta - wrak 1989 - 2005 Wilhelm Gustloff - wrak 2006 Wilhelm Gustloff - 62 lata historii grobowca - EPILOG  zobacz wszystkie tematy w dziale - WRAKI |