06.09.2010.
Strona Startowa arrow Wraki arrow Wraki Bałtyku - "Wilhelm Gustloff" - 1 arrow Wilhelm Gustloff cz.1 (Projekt budowy)
Advertisement
Wilhelm Gustloff cz.1 (Projekt budowy) PDF Drukuj Email
Redaktor: Paweł Laskowski   
15.05.2004.

ImageM/S "Wilhelm Gustloff" według propagandowych założeń,  miał być ochrzczony jako M/S "Adolf Hitler". Jednak wódz III   Rzeszy  miał inny  plan....

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Image

 

 

Image 

 logo  NSDAP

  

Ojcem i pomysłodawcą budowy pierwszego na świecie statku wycieczkowego przeznaczonego specjalnie dla członków NSDAP i DAF w III Rzeszy, był dr Robert Ley.

 

 

 

 

 Image

dr Robert  Ley

 

 Image

 dr Ley w cieniu  swego wodza

 

 

Po dojściu Hitlera do władzy, to właśnie R. Ley rozwiązał wszystkie związki i organizacje  robotnicze  działające w Niemczech . Liczyły one, w chwili przejęcia, prawie 7 mln związkowców. Po zajęciu związkowego majątku, powołał w ich miejsce  organizację Deutsche  Arbeitsfront, czyli Niemiecki Front Pracy i sam stanął na jego  czele.

 

Związana z Niemieckim Frontem Pracy Kraft durch Freude (KdF) - "Siła przez Radość" organizacja (powstała 27 XI 1933 r.) miała na celu - zapewnienie robotnikom i innym pracownikom oraz członkom partii NSDAP odpoczynku w tzw. formie niesprzecznej z wymogami reżimu.

 

Image

logo KdF

Od 18 czerwca 1934 r. KdF rozpoczęła realizację programu robotniczych rejsów turystycznych na wody fiordów norweskich. W pierwszym okresie działalności czarterowano do tego celu dwie jednostki pasażerskie: „Monte Olivia" i „Dresden". Jednak prężnie  rozwijająca się organizacja Kraft durch Freude już wkrótce powiększyła swoją flotę o kolejne wyczarterowane jednostki: „St. Louis", „Oceana",  „Der Deutsche" i „Sierra Cordoba". Rozbudowa floty KdF umożliwiła zabranie na morskie wakacje w 1934 roku ok. 80 000 robotników, a w roku następnym liczba ta wzrosła  do 135 000 urlopowiczów.

Image

plakat reklamujący  flotę  KdF

Taka forma wypoczynku cieszyła się w Niemczech bardzo dużą popularnością. Za ok.  40 marek niemieckich  RM , czyli ok. 1/3 -  ¼ ceny przeciętnego tego  typu ówczesnego wyjazdu urlopowego, znakomicie można było się bawić i wypoczywać.

ImageImage

plakaty reklamujące rejsy na statkach  floty KdF

Sukces jakim był dynamiczny rozwój Niemieckiego Frontu Pracy i Kraft durch Freude  spowodował wzrost jego wpływów w III Rzeszy. W rezultacie czego, pojawił się projekt budowy nowych jednostek pasażerskich całkowicie  finansowanych  przez rząd niemiecki.

Specjalnie dla KdF  zbudowano  pierwszy taki  statek,  którym był właśnie M/S „Wilhelm Gustloff".

22 stycznia 1936 r., składając zamówienie na jego budowę, planowano propagandowo ochrzcić go imieniem „Adolf Hitler", lecz führer III Rzeszy miał  inne plany i nie wyraził  na to zgody. Zaproponował nazwanie statku imieniem „męczennika" III Rzeszy, szwajcarskiego przywódcy NSDAP – Wilhelma Gustloffa, zastrzelonego 4 lutego 1936 r. przez młodego  żydowskiego studenta,   Davida Frankfurtera. Pomysł ten zrodził się już podczas pogrzebu Gustloffa, gdy towarzyszył wdowie po nim - Hedwig Gustloff, która przed rokiem  1923 była   jego osobistą  sekretarką.

W ten sposób Führer postanowił wykorzystać mocne poruszenie opinii publicznej zabójstwem partyjnego przywódcy NSDAP, kreując go zarazem na męczennika za sprawę walki z żydowskim spiskiem.

Image 

Landesgruppenleiter Wilhelm  Gustloff (1895 - 1936)

Sam Wilhelm Gustloff był typem wiernego działacza partii NSDAP. Urodził się  w 1895 r. pracował jako bankowiec w Schwerinie. W 1917 r., ze względów zdrowotnych przeniósł się na stałe do Davos w Szwajcarii. Powoli piął się po szczeblach partyjnej kariery. Najpierw jako lokalny aparatczyk, potem już działacz krajowy był głosicielem i orędownikiem nowego ładu.

 

Stępkę pod statek mający swoim ogromem sławić NSDAP położono 4 sierpnia 1936 r. w największej niemieckiej stoczni Blohm & Voss w Hamburgu.

Image

statek wycieczkowy nr budowy 511 w stoczni w  Hamburgu

 

Na budowę „Wilhelma Gustloffa" przeznaczono  ogromną  kwotę 25 mln RM.(co stanowiło równowartość dwóch nowoczesnych statków wojennych klasy niszczyciel).

Image

 

Zwodowano go uroczycie 5 maja 1937 r., a matką chrzestną była wdowa po zastrzelonym Wilhelmie Gustloffie – Hedwig Gustloff. Podczas  uroczystości obecni byli wszyscy dostojnicy III Rzeszy z Adolfem Hitlerem  na czele.

Image

to  Hitler był najważniejszą osobą podczas wodowania na zdjęciu w towarzystwie Roberta  Leya

Uroczystą mowę wygłosił dr Robert Ley, który powiedział: (...) chrzcimy ten statek imieniem człowieka, który poległ za III Rzeszę (...)". Zwodowanie „Wilhelma Gustloffa" obserwowało bezpośrednio tylko wybranych 10 tys. Osób, osobiście zaproszonych przez Roberta Leya. blisko 50 000 osób ze specjalnych do tego celu przygotowanych trybun. Sama relacja z wodowania statku, była szeroko prezentowana we wszystkich kronikach filmowych.

Image

uroczystości wodowania   m/s  "Wilhelm Gustloff"

„Wilhelm Gustloff" z założenia był bardzo nowoczesnym statkiem pasażerskim, o wyporności 25 484 BRT. Jego długość wynosiła 208,5 m; szerokość 23,5 m; największa wysokość od kilu do topu masztu – 53 m. Zanurzenie dziobu miało 8 m, a rufy 7 m. Dwie śruby „Gustloffa" były napędzane przez cztery dwusuwowe, ośmiocylindrowe silniki dieslowskie M.A.N. Ich łączna moc wynosiła 9500 KM.

Pozwalało to na utrzymywanie prędkości rejsowej na poziomie 15,5 węzła. Prąd na statku produkowało pięć agregatów diesla, sześciocylindrowych, czterosuwowych, również marki M.A.N.

Nazwa statku

Wilhelm Gustloff, Lazarettshifft”D”

Stoczniowy numer budowy

511

Typ

Motorowiec/Wycieczkowiec (Bezklasowiec)

Położenie stępki

04.08.1936

Wodowanie

05.05.1937

Wejście do służby

16.03.1938

Stocznia

Blohm & Voss, Hamburg

Armator

Deutsche Arbeitsfront

Wyporność

25 484 BRT

Długość całkowita

208,55m

Szerokość

23,59m

Wysokość burty/zanurzenie

13,08m/6,50m

Wysokość od stępki po top masztu

53,20m

Napęd

4 silniki Diesla 8-Cyl (MAN-B&V)

Śruby ilość/ średnica

2/5,5m

Moc

9500 KM

Prędkość maksymalna

15,5 w

Zasięg przy 15 węzłach

12 000 Mm

Załoga

426

Statek posiadał podwójne dno i nowoczesny system grodzi, który zwiększał jego bierne bezpieczeństwo. W maszynowni jednocześnie pełniło wachtę czterdziestu członków załogi.

Image

Część hotelowa „Wilhelma Gustloffa" składała się z 221 kabin dwuosobowych i 239 czteroosobowych, a na pokładzie „B" mieścię się superluksusowy apartament przeznaczony dla Adolfa Hitlera. Podczas jednego rejsu na „Gustloffie" mogło popłynąć 1465 pasażerów, przy załodze złożonej z 417 osób. W niektórych kabinach były łazienki i radioodbiorniki.

Do założenia instalacji elektrycznej zużyto 75 km przewodów elektrycznych. Parametry te stawiały go na 32 miejscu pod względem wielkości statków pasażerskich świata. Pod względem sylwetki i nowoczesności – jak przyznają do dziś specjaliści – była to konstrukcja bardzo udana.

Image

Image

Wilhelm Gustloff" nie był, z założenia projektantów i zleceniodawcy (KdF), statkiem luksusowym. Posiadał jednak sale taneczne i koncertowe (na pokładzie nazwanym „dolną promenadą", było łącznie 5 dużych sal różnego przeznaczenia). Sala teatralna mogła pomieścić 210 osób, a koncertowa nawet 240. Na jednym z dolnych pokładów znajdował się duży basen.

Image

widok na basen

Image

taras widokowy z  pancernymi szybami

Na „Gustloffie" było łącznie 10 pokładów. Najniższy zajmowały: maszynownia, trzy pomieszczenia kontrolne, a także kuchnia wraz z chłodniami i spiżarniami. Wyższy pokład – „E" – zajmowały ładownie i magazyny żywnościowe, maszynownia pomocnicza, a także basen i kilka pomieszczeń załogi na dziobie.

Image

Następny pokład – „D" – przeznaczony był, praktycznie w całości na kabiny dla załogi. Pasażerowie mieszkali na pokładach: „C" (Schattendeck), „B" i „A". Kilkanaście kabin mieściło się także na pokładzie nazywanym „Górną Promenadą". Miejsca w kabinach zależały od zasług partyjnych. Najbardziej prestiżowe i zarazem najwygodniejsze były kabiny położone najwyżej. Standard obniżał się wraz z kondygnacją. Dwukabinowy apartament Adolfa Hitlera, z którego nigdy nie skorzystał, znajdował się na pokładzie „B".

Image

15 marca 1938 r., M/S „Wilhelm Gustloff" wszedł do służby KdF. Cały kadłub był śnieżnobiały, a na kominie widniało logo armatora – swastyka stylizowana na śrubę okrętową.

Image

Image

_________________________________________________

Image

_________________________________________________

 

Image

 

15 marzec 1938 roku – 31 sierpnia 1939 r.

-          15.03.1938 r. – po uprzednim rejsie próbnym po morzu Północnym Wilhelm Gustloff wszedł do służby.

-          23.03.1938 r. – trzydniowy dziewiczy rejs po morzu północnym z 1000 młodych członków austriackiego NSDAP,  300 dziewcząt zrzeszonych w Związku Niemieckich Dziewcząt (Bund deutscher Mädel) oraz 165 dziennikarzy  relacjonujących przebieg rejsu i piękno statku w całej niemieckiej prasie.

Image

kierunek - wyspa Madera

 

-          3.04.1938 r. podczas drugiego rejsu do cieśniny Dover załoga m/s Wilhelm Gustloff w ciężkich warunkach, podczas sztormowej pogody, ratuje całą 19 osobową załogę tonącego angielskiego węglowca „Pegaway”. Relacja o tym wydarzeniu obiegła prasę niemiecką i zagraniczną.

Image

wybrzeże w Hamburgu

-          Pierwsza po?owa 1938 r. to głównie podróże na portugalską Madrę, letnie rejsy do fiordów Norwegii.

Image

bilet na rejs na Maderę

Image

"bezklasowiec" w pełnej krasie

-          Jesień, to rejsy po morzu śródziemnym na trasie Genua – Wenecja.

Image

"Gustloff" podczas jednego z rejsów

-          Po przezimowaniu w Genui w połowie marca 1939 r. wpłynął do portu w Hamburgu, biorąc udział w wodowaniu drugiego z serii wycieczkowców floty KdF m/s „Robert Ley”.

-          16.05.1939 r. wraz z siedmioma innymi statkami wycieczkowymi, bierze udział w przetransportowaniu z hiszpańskiego portu Vigo, powracającego z wojny domowej, legendarnego Legionu Condor. W dniu 30 maja 1939 roku  zostaje  przywitany w porcie w Hamburgu przez samego feldmarszałka H.Göringa.

-          Latem roku 1939 r. m/s „Wilhelm Gustloff” w dalszym ciągu pływa na trasie popularnych rejsów wycieczkowych do norweskich fiordów.

Image

Program dzienny rejsu z menu

-          Na przełomie lipca i sierpnia 1939 roku na dwa tygodnie m/s „Wilhelm Gustloff” wraz z 1000 gimnastyków na pokładzie biorą udział w Sztokholmie w tzw. „Pokojowych pokazach gimnastycznych”.

-          6 sierpnia 1939 roku powraca do Hamburga ponownie realizuje program krótkich rejsów wycieczkowych do Norwegii.

Image

M/S "Wilhelm Gustloff" w macierzystym  porcie

-          W nocy z 25 na 26 sierpnia kapitan statku Bertram otrzymuje zaszyfrowany tekst wzywający w myśl rozkazu „QWA 7” do przerwania rejsu i, nie budządz podejrzeń, pilnego powrotu do macierzystego portu.

-          Na cztery dni przed rozpoczęciem II Wojny Światowej, cumuje przy nabrzeu w Hamburgu, kończąc swoją cywilną  karierę jako statek wycieczkowy. W trakcie niespełna półtorarocznej służby, m/s „Wilhelm Gustloff” wykonał 44 rejsy wycieczkowe, przewożąc na swoim pokładzie ok. 65.000 urlopowiczów.

 

Image

 1 września 1939 – 30 styczeń 1945 roku.

-          1 września 1939 roku oficjalnie zostaje wcielony do floty III Rzeszy. M/s „Wilhelm Gustloff" miał pełnić w Kriegsmarine rolę statku pomocniczego i najpierw stacjonował w Hamburgu. 22 września 1939 r., naczelne dowództwo marynarki III Rzeszy zadecydowało o przekwalifikowaniu tej jednostki na statek szpitalny. „Wilhelm Gustloff" zmienił nazwę na „Lazarettschiff D".

Jego kadłub został oznakowany zgodnie z wymogami prawa międzynarodowego, określającego wygląd statków szpitalnych. Na białych burtach pojawił się, biegnący od dziobu do rufy zielony pas, a na kominie namalowano znak Czerwonego Krzyża. Od tej chwili ponad 1000 miejsc wycieczkowych zamieniono na 500 łóżek szpitalnych. A wycieczkowy wystrój pomieszczeń statku zamieniono na gabinety i sale operacyjne. Część pomieszczeń przebudowano na potrzeby personelu medycznego.

Image

M/S  „Wilhelm Gustloff" jako „Lazarettschiff D"

Image

M/S  „Wilhelm Gustloff" jako „Lazarettschiff D"

Image

M/S  „Wilhelm Gustloff" jako „Lazarettschiff D"

-          27 września 1939 roku „Lazarettschiff D" wypłynął na Morze Bałtyckie i dobił do portu w Gdańsku. Pierwszymi rannymi, jakich podjął na pokład w Gdańsku – Nowym Porcie było 585 polskich żołnierzy oraz grupa ponad dziesięciu niemieckich marynarzy z załogi zatopionego trałowca „M 85” Zostali oni przewiezieni do obozów jenieckich w Rendsburgu nad Kanałem Kilońskim.

Image

M/S"Wilhelm Gustloff" z siostrzanym M/S "Robert Ley"

Image

M/S"Wilhelm Gustloff" z siostrzanym M/S "Robert Ley"

-          Do kwietnia 1940 roku  przebywa w porcie w Hamburgu.

-          Od kwietnia do maja 1940 roku pełnił służbę jako okręt szpitalny, obsługując  rannych żołnierzy i marynarzy z portów w Danii i Norwegii.

-          Po braku widoków na rozpoczęcie operacji „Lew Morski”, czyli inwazji na Wielką Brytanię, w  dowództwie Kriegsmarine zapadła decyzja o zmianie jego roli w operacjach wojennych. Po przybyciu do portu w Gdyni, przemianowanej  na Gotenhafen, 21 listopada 1940 r. „Wilhelm Gustloff", zakończył służbę jako statek szpitalny – „Lazarettschiff D".

Od następnego dnia do października 1944 roku, rozpoczęła się jego „koszarowa kariera". Służył bowiem jako pływające koszary dla II Oddziału 2 Dywizjonu Szkolnego Okrętów Podwodnych (Kriegsmarine Wohnschiff – 2. Unterseeboots-Lehrdivision). W takim charakterze pełnił służbę niezmiennie do 1945 r. Określano go nazwą Beischiff II 2 ULD (czyli okręt towarzyszący 2 Dywizjonu Szkolnego Okrętów Podwodnych).

Image

pływające koszary - Gdynia Oksywie

-          W międzyczasie  w marcu 1943 r. na pokładzie „Wilhelma Gustloffa" odbyła się wizytacja samego Karla Dönitza – głównodowodzącego floty wojennej III Rzeszy. W czasie nalotu na Gdynię dokonanego przez alianckie bombowce z 8 amerykańskiej floty powietrznej 9 października 1943 roku „Wilhelm Gustloff" znalazł się wśród jednostek uszkodzonych.

Podczas nalotu uszkodzona została ściana zewnętrzna prawej burty. Statek został odholowany do suchego doku, gdzie przeprowadzono jego remont, a przy okazji przemalowano w barwy maskujące. Po naprawie statek odbył próbny rejs po Zatoce  Gdańskiej.

Image

remont w doku po nalocie na Gdynię 9 października 1943r.

koniec części pierwszej

 

 

 

Zobacz wszystkie części historii  M/S Wilhelm Gustloff 

część pierwsza - projekt budowy

 

część druga - wróg u bram

 

część trzecia - S-13 poluje

część czwarta - ostatni rejs - wyjście z portu

 

 część czwarta - ostatni rejs - atak

 

część czwarta - ostatni rejs - agonia

 

część piąta - wrak 1945 - 1989

 część piąta - wrak 1989 - 2005

Wilhelm Gustloff - wrak 2006

Wilhelm Gustloff - 62 lata historii grobowca - EPILOG

 Image

 

zobacz wszystkie tematy w dziale - WRAKI

 

Zmieniony ( 10.01.2009. )
 
następny artykuł »
 


© 2010 Nurkowa Polska
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.
kredyt mieszkaniowy | śruby hurtownia | Expekt | wymienniki | web.wynajem-hal.pisz.pl